1 gerelateerd item gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
De synagoge aan de Koornmarkt
: R20166

De synagoge aan de koornmarkt

From VerhalenWiki

Jump to: navigation, search

De synagoge aan de Koornmarkt in Delft werd vanaf 1861 gebouwd en is ontworpen door de civiel ingenieur en voorzitter van de Joodse gemeente Delft Leon Winkel. Ook het hek voor de synagoge is door Winkel ontworpen. De synagoge zelf, en het feit dat hij er is, zijn om verschillende redenen bijzonder.

Joden in Delft

De Joodse gemeente in Delft had in 1840 70 leden. Dit aantal groeide snel naar 135 leden in 1850. Mede hierdoor kwam er een Joodse begraafplaats in 1945. Ook maakte de groei het bouwen van een synagoge wenselijk. Koning Willem III leende renteloos 6000 gulden uit voor de bouw van de synagoge. Hiervan werden twee panden aan de Koornmarkt gekocht. Het linkerpand werd afgebroken om plaats te maken voor de synagoge, die werd ingewijd op 22 augustus 1862 door de Haagse Opperrabbijn B.S. Berestein. Het rechterpand bleef staan en werd verbouwd tot een conciërgewoning. Veel Delftse joden waren niet erg geïnteresseerd in godsdienstige zaken. Sommige joodse winkeleigenaren hielden zelfs hun winkels open op zaterdag, de rustdag voor de joden. In 1938 waren er nog maar 46 ingeschreven joden in Delft. In 1941 werd tijdens de rondschrijvingen joden de toegang ontzegd voor 120 locaties in Delft, waaronder het Agnetapark en het Westplantsoen. 1942 betekende het einde voor de joodse gemeente in Delft na de inval van de Duitsers. Tussen augustus 1942 en januari 1943 zijn 36 Delftse joden gedeporteerd naar het concentratiekamp Auschwitz. Zij zijn allen hierbij omgekomen. In maart 1943 werden de laatste Delftse joden uit hun huizen gehaald. Toch hebben veel joden in Delft de oorlog overleefd door onder te duiken. In totaal zijn er uit Delft 104 mensen gedeporteerd, waarvan er 96 niet zijn teruggekeerd. 68 mensen hebben de oorlog overleefd, 61 daarvan deden dit door onder te duiken. Doordat de synagoge op de monumentenlijst geplaatst werd, was restauratie mogelijk. Deze restauratie gebeurde in 1974. De conciërgewoning werd helaas niet gerestaureerd. Deze ging steeds verder achteruit en is uiteindelijk afgebroken om plaats te maken voor het Oude en Nieuwe gasthuis. In 1996 is de synagoge aangekocht en opnieuw gerestaureerd door Stichting Behoud Synagoge Delft.

De architectuur

Het gebouw en het interieur zijn ontworpen in neoclassicistische stijl. Het heeft een Ionisch tempelfront en de heilige ark, waar de wetsrollen worden opgeborgen, is gemaakt in Korintische stijl. De synagoge is het enige religieuze gebouw in Delft dat gebouwd is in neoclassicistische stijl en is zelfs in Nederland zeldzaam. In 1887 is een glas-in-lood raam, ontworpen door Gregorius van der Kaaden, aangebracht boven de ingang, bij de vrouwengalerij. Het gebouw heeft een monumentale voorkant, terwijl de zijkanten vrij eenvoudig zijn. Deze zijkanten worden zelfs stalachtig genoemd. Het hek voor de synagoge, eveneens ontworpen door Winkel, bevat een belangrijke fout. Zoals te zien op de foto hebben de sterren op het hek vijf punten. Dit horen er zes te zijn, naar de Davidsster.


De functies

De synagoge werd oorspronkelijk gebouwd voor godsdienstige doeleinden voor de joden in Delft. Na de Tweede Wereldoorlog was de joodse gemeente zo klein geworden dat ze de synagoge niet meer in stand konden houden. Het gebouw bleef bewaard, maar het interieur verdween en uiteindelijk werd het in 1952 verkocht aan de Gemeente Delft, die er een Gasthuis van maakte. Later heeft het ook gediend als opslagplaats voor de Rode Kruis en het is ook een tijdje een muziekschool geweest.

Na een paar jaar verhuisde de muziekschool en het gebouw kwam weer leeg te staan, waarna de Stichting Behoud Synagoge Delft, opgericht in 1991 door leden van de joodse Bnai Brith, het gebouw opkocht en er een renovatie volgde. De synagoge werd officieel weer heropend op 18 september in 2003 en er vinden sindsdien joodse en culturele activiteiten plaats.

Het is dus niet zo gek dat de synagoge gebouwd is. Hij was gewild door de toentertijd vele joden in Delft. Wat de synagoge wel bijzonder maakt, is de architectuur van het gebouw. Ook bijzonder is het dat het gebouw al die jaren is blijven staan, gezien de lange tijd dat het gebouw niet als synagoge heeft gediend. De synagoge wordt tegenwoordig extra bewaakt door politie, na aanleiding van de verschillende terreuraanslagen

Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies