1 gerelateerd item gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
Het uur 'U'
: R67543

Het uur "U"

From VerhalenWiki

Jump to: navigation, search

Het uur “U”

Het in 1946 uitgebrachte boek Het uur “U” toont beelden uit Delft van de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog, de bevrijding en de gebeurtenissen direct daarna. Het boek is samengesteld door de filmdienst der Binnenlandse Strijdkrachten, gewest 13, district Delft en gedrukt door de Delftsche Uitgevers Maatschappij. Het doel van de filmdienst was het vastleggen van zoveel mogelijk feiten uit deze periode als historische documentatie, hoewel men zich realiseerde dat geen verhaal, foto of film een volledig beeld kon geven van de bittere ellende uit die tijd.
De opbrengst van het boek kwam ten bate van de Stichting 1940-1945 die het doel had “het lenigen der zedelijke, maatschappelijke en stoffelijke nooden van personen of groepen, die tijdens de Duitsche bezetting door daad of houding tot het binnenlandsch verzet hebben bijgedragen alsmede van hunne gezinnen of nabestaanden, een en ander voor zoover zij den hier bedoelden bijstand zullen blijken te behoeven”.

Uitvoering van Het uur "U" met rode kaft.
Uitvoering van Het uur "U" met foto op de kaft.
Inhoud van het boek.
Inhoud van het boek met foto's van de bezetting.
Inhoud van het boek met foto's van de bevrijding.

Van het boek zijn twee soorten uitgaven bekend, één met een geheel rode voorkant met in gouden letters de titel en één met een foto uit het boek op de kaft. Doordat de kwaliteit van het papier waarop de boeken gedrukt zijn na de oorlog slecht was, is het boek tegenwoordig zeldzaam.

Inhoud van het boek

Het boek toont 130 foto's met bijschrift uit een collectie van ruim 2500 foto's die de filmdienst der Binnenlandse Strijdkrachten tijdens en na de laatste hongerwinter maakten. In het boek staat bij de meeste foto's een toelichting en tussen de foto's achtergrondinformatie.

De volgende personen werkte aan het boek mee:

Opnamen van:

  • R.P. Schoemaker
  • E.J. Veldhuysen
  • L. Timp
  • A.Verbest
  • W.H. Fortuin

Fotografische afwerking:

  • A. Hinfelaar
  • B. Buiskool

Redactie en montage:

  • R.P. Schoemaker
  • H. Kok

Medewerkers:

  • Mr. H.P. Bennewitz
  • A. Bubberman
  • H. Dekker
  • F.H.A. Greive
  • Dr. Ir. P.M. Heertjes
  • J. Kentgens, arts
  • C. Kleinveld
  • Dr. D.P. Kok, arts
  • G.H.W. Meeder
  • R. v. Nordheim
  • Dr. A. TH. H. Papendrecht, arts
  • B. Suurenbroek
  • P. de Vries
  • J. Vrije

De fotografen

De foto's in het boek zijn gemaakt door studenten van de Technische Hogeschool Delft en de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag . R.P. Schoemaker, E.J. Veldhuysen, L. Timp. A.Verbest en W.H. Fortuin hadden de beschikking over vijf Leica camera's en een donkere kamer in het laboratorium van leerlooierij Roes en Zoon aan de Hugo van Rijkenlaan 19. De generatoren van de Nederlandse koper- en metaalindustrie Bayards leverden illegaal de benodigde stroom voor het ontwikkelen van de films.

Één van de fotografen was Leen Timp († 2013). Deze geboren Delvenaar ging na de MULO studeren aan de Academie voor Beeldende Kunst in Den Haag. Tijdens de bezetting reisde hij als onderduiker mee met circus Mandera. Na een razia in Groningen dook hij onder bij een Joods gezin in Mirns. In de hongerwinter van 1944 – 1945 keerde hij terug naar Delft en sloot zich bij de Filmdienst aan.Na de oorlog werd Timp tv-regisseur en trouwde hij met Mies Bouwman,

Fotograferen was lange tijd niet verboden in de oorlog, maar nadat door een beschikking van SS- officier Rauter op 20 november 1944 fotograferen aan banden werd gelegd, liepen de fotografen grote risico's. Dat de heren de leeftijd hadden om in Duitsland te werk gesteld te worden maakte het risico alleen maar groter.
Uit veiligheidsoverweging kenden de fotografen elkaar niet. Tot na de oorlog had geen van hen contact met elkaar.

De negatieven

Nadat 130 foto's net verschenen waren in Het uur “U” verdwenen in 1946 de foto's. De negatieven werden naar Amsterdam gestuurd, waar Dr. L. de Jong van het toenmalige NIOD (Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie) er afdrukken van wilde maken. Hij stuurde de negatieven terug, maar deze kwamen nooit aan. Door papiergebrek had Dr. de jong maar 25 afdrukken gemaakt.

In 2008 ruimde het NIOD zijn archieven op en pakte een deel van hun archief over in nieuwe zuurvrije doosjes. Een vakantiekracht vond negatieven in een doosje dat de verloren gewaande negatieven van de Filmdienst bleken te zijn. Dr. L. de Jong bleek ze daadwerkelijk verstuurd te hebben, maar hoe ze in de archieven van het NIOD terecht waren gekomen bleef een raadsel.

Beeldbankwo2.nl

De negatieven bleken goed bewaard te zijn gebleven en waren van uitstekende kwaliteit. Ze zijn in 2009 door het Nederlands Instituut voor Oorlogs-documentatie gedigitaliseerd en beschikbaar gesteld op http://www.beeldbankwo2.nl. Leen Timp hielp met het beschrijven van de foto's.

De foto's zijn in het archief te vinden door op de site op 'zoeken' te klikken en vervolgens onder 'uitgebreid zoeken' bij het invoerveld 'Auteur/Fotograaf' op 'BS Delft' te zoeken. De overige velden kunt u leeg laten.

Bewegend Beeld

De Filmdienst heeft ook bewegend beeld gemaakt. Deze films zijn echter zoekgeraakt. Leen Timp stuurde de films in de zomer van 1945 naar een bedrijf in Haarlem, waarna ze spoorloos verdwenen.

Tentoonstelling Oorlogsmuseum

Van 29 april 2010 tot en met 20 mei 2012 was er in het Liberty Park in Overloon een tentoonstelling over de foto's die de Filmdienst heeft gemaakt. De tentoonstelling was samengesteld door Harco Gijsbers en René Kok en werd door Leen Timp geopend. Drs. R. Kok van het NIOD verzorgde die dag een toelichting op de tentoonstelling.


Gebruikte bronnen:

boek Het uur “U”
boek Oorlog en Verzet in de Prinsenstad 1940 – 1945
http://www.refdag.nl/nieuws/binnenland/hongerwinter_op_de_gevoelige_plaat_1_399996
http://www.oorlogsmuseum.nl/actueel/182?PHPSESSID=6d3be2c55a4ec68b75a8879c2b046642
http://www.beeldbankwo2.nl

Foto's:

foto kaft met afbeelding: Jan de Joode
overige foto's: Ted van Geest

Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies