6 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
Jackson Li / Li Jiansheng vernieuwt de traditie
: R80297
: C50278
Chinese kunstenaar bij Porceleyne Fles
: R67908
Keramist uit China te gast bij De Fles
: R67910
Band van porselijn tussen Delft en China
: R73196
Band van porselijn tussen Delft en China
: R78872

Jackson Li

From VerhalenWiki

Jump to: navigation, search

'Terugkeren naar tradities kan heel stimulerend zijn'


Jackson Li, noemt men hem in het Westen. De Chinese keramist Jiansheng Li (1959) geniet wereldwijde bekendheid als docent aan het China Ceramic Cultural Research Institute/Jingdezhen Ceramic Institute èn niet te vergeten als uitvoerend kunstenaar. Hij maakt eigentijds Chinees aardewerk met een knipoog naar en respect voor het verleden. In 2010 was hij als artist in residence te gast bij De Koninklijke Porceleyne Fles/Royal Delft en gaf hij een aanzet tot artistieke vernieuwing van een eeuwenoud product.

In het Chinese Jingdezhen ligt de bakermat van 1700 jaar Chinese porseleinindustrie. In Nederland wordt ‘pas’ sinds de zestiende eeuw aardewerk gemaakt, aanvankelijk met meerkleurige decors op een witte achtergrond. In de zeventiende eeuw leerde Holland onder invloed van de toegenomen internationale handel het Chinese porselein kennen. De blauwe decors op witte ondergrond waarmee China furore had gemaakt, vielen hier bijzonder in de smaak en al snel probeerden Hollandse pottenbakkers deze te imiteren. Vooral Delftse plateelbakkers slaagden hier goed in. Zo ontstond het Delfts blauw waar Delft wereldberoemd om is. Een van de plateelbakkerijen die Delfts aardewerk produceerde was De Porceleyne Fles, opgericht in 1653. Het bedrijf zou uitgroeien tot de bekendste en oudste aardewerkfabriek van Nederland. Bijna vier eeuwen later zijn er opnieuw contacten tussen Delft en China. Dit keer niet om elkaar te na te apen, maar om van elkaar te leren. Een uitwisselingsprogramma stelt Nederlandse kunstenaars in de gelegenheid een kijkje te nemen bij hun collega’s in het Verre Oosten en andersom. Jackson Li is de eerste Chinese kunstenaar die als een soort verkenner naar Delft is gestuurd om het Delftse materiaal te bestuderen en een aanzet te geven tot artistieke vernieuwing.

Artistieke vernieuwing

Jackson Li is opgegroeid tussen de keramiek. Zijn vader en grootvader werkten aan het begin van de twintigste eeuw in de aardewerkindustrie in Jingdezhen. Dat heeft grote invloed gehad op zijn leven, zegt hij. Voor hem is keramiek meer dan een medium om zich als beeldend kunstenaar te uiten. Het is een deel van hem, het zit letterlijk en figuurlijk in zijn genen. 'Keramiek is een van de oudste Chinese tradities en staat symbool voor de Chinese cultuur, samen met de Chinese schilderkunst ("brush painting") en kalligrafie.'
Jackson Li combineert traditie en vernieuwing. Foto Trudy van der Wees
Hoe respectvol om te gaan met deze eeuwenoude traditie en tegelijkertijd open te staan voor artistieke vernieuwing, dat is de uitdaging waar Royal Delft voor staat, meent Li. In zijn eigen land is hij daar ook mee bezig. Jackson Li heeft met zijn post Royal China ware het traditionele Chinese aardewerk nieuw leven ingeblazen zonder de traditionele waarden geweld aan te doen. In tegendeel. Zijn aanpak vormt een uitnodiging om de eeuwenoude traditie te herwaarderen door gebruik te maken van allerlei eenvoudige symbolen en afbeeldingen uit onder meer de religie, begrafenisrituelen, iconografie, folklore, maar ook het dagelijks leven.

Artistieke vernieuwing heeft al eerder plaatsgevonden bij Royal Delft. Toen Joost Thooft de fabriek in 1876 kocht, werd Adolf le Comte aangetrokken als ontwerper. Hij slaagde erin het klassieke aardewerk een nieuwe impuls te geven. In de jaren vijftig van de twintigste eeuw werd met de oprichting van de Experimentele Afdeling opnieuw een artistieke vernieuwing ingevoerd bij de inmiddels koninklijke Porceleyne Fles. Sinds de jaren zeventig stagneert deze ontwikkeling. Het is de hoogste tijd om de zaak weer vlot te trekken, meent Jackson Li. Maar dan wel graag met zorg, respect en verstand. 'Hoe ver wil je gaan met creatieve vernieuwing? Natuurlijk kun je tot in het oneindige proberen nieuwe materialen te maken, maar mensen grijpen altijd weer terug naar het oude vertrouwde, naar iets dat ze altijd al mooi hebben gevonden. Het is net als met nieuwe kleren. Uiteindelijk voel je je het lekkerst in je oude kloffie. Terugkeren naar tradities, naar waar het allemaal is begonnen, kan heel stimulerend zijn, zeker waar het keramiek betreft. Het biedt de mogelijkheid om oude materialen en nieuwe concepten met elkaar te combineren.'

Culturele traditie

Hij maakt een onderscheid tussen Delfts aardewerk als traditie en Delfts aardewerk als industrie. 'Nederlanders zijn van nature vernieuwers. Daardoor zijn helaas veel eeuwenoude ambachten en tradities verloren gegaan of gemoderniseerd. Het Delftse aardewerk is een van de weinige overblijfselen van een culturele traditie die eeuwen teruggaat. Die traditie is nauwelijks veranderd. Bij Royal Delft kunnen mensen met eigen ogen zien hoe er nog ambachtelijk wordt gewerkt op een wijze zoals het honderden jaren geleden ook gebeurde. Hier zien mensen iets van hun culturele erfgoed, hun wortels. Dat is belangrijk. Dat wil je voor de toekomst behouden. Maar het is onzin om een traditie te koesteren en te handhaven als deze de ontwikkeling van het bedrijf in de weg staat. Enerzijds moet je vasthouden aan de traditie; anderzijds moet je juist nieuwe dingen uitproberen. Het is de uitdaging voor de keramiekindustrie, zowel in Jingdezhen als in Delft, om daar een evenwicht in te vinden.'

Een nieuwe ‘look’

In Jingdezhen is men daar al iets verder in dan in Delft.De Chinese aardewerkindustrie heeft met het zogenoemde post Royal China ware, waarvan Jackson Li de geestelijke vader is, al de nodige vernieuwing ondergaan. 'Ik gebruik hetzelfde materiaal als waarvan traditioneel porselein wordt gemaakt, maar ik gebruik veel minder versieringen.
Jackson Li bewerkt zijn ontwerp bij Royal Delft. Foto Trudy van der Wees
Zo ontstaat eigentijdse traditionele keramiek van een hoge kwaliteit. Het is in feite traditioneel aardewerk, met een nieuwe "look". In Shanghai, Beijing, de Verenigde Staten en Australië bestaat er veel belangstelling voor. Ook in Nederland, trouwens.'

Jackson Li is ervan overtuigd dat een dergelijke aanpak ook in Delft succesvol kan uitpakken. Tijdens zijn korte verblijf bij Royal Delft experimenteerde hij met allerlei bestaande vormen en materialen. Dit leverde verbluffende resultaten op. 'Jammer genoeg had ik niet zo heel veel tijd. In twee weken kun je nu eenmaal geen totaal nieuwe keramiekvorm maken. Ik heb mijn inspiratie en mijn materialen meegebracht en ben daarmee aan de slag gegaan. Ik heb gebruikgemaakt van bestaande vormen van Royal Delft. Daar heb ik mijn eigen ontwerpen en beschilderingen op aangebracht. En dan is het afwachten wat er gebeurt. Ik zeg altijd maar: het is net als koken. Om lekker Chinees te kunnen koken hoef ik echt niet al mijn Chinese attributen mee te brengen. Ik breng het concept mee en dan kan ik uitstekend een Chinese maaltijd bereiden, gebruikmakend van Hollandse ingrediënten.'

Liefde voor het ambacht

De samenwerking met Jackson Li leverde een inspirerend voorproefje op van het officiële uitwisselingsprogramma tussen Jingdezhen en Delft, dat in oktober 2010 officieel gestalte kreeg. De steden hebben veel gemeen, vindt Jackson Li. 'Je kunt heel China bereizen, maar Jingdezhen blijft je altijd bij. Daar ligt de basis van het Chinese cultureel erfgoed. Delft is eveneens een stad met een oude traditie en betekenis. Wie Nederland bezoekt, zal zich altijd Royal Delft blijven herinneren vanwege de historie, de traditie, de liefde voor het ambacht. Dat maakt deze plek uniek. Daar zou je als stad meer mee moeten doen. Niet inzoomen op het product, maar op het verhaal erachter, het cultureel erfgoed. Dat is onbetaalbaar.'

Nieuwe markt

Verschillen zijn er ook tussen Delft en Jingdezhen. 'In Delft is het Delfts aardewerk vooral iets voor toeristen. In Jingdezhen is het een enorme industrie waar veel geld omgaat. Je kunt er ook niet, zoals in Delft, de fabriek bezoeken en kunstenaars en ontwerpers aan het werk zien. Nederlanders realiseren zich niet hoe bijzonder dat is. Echter, de Chinese aardewerkindustrie floreert, terwijl Royal Delft regelmatig moet worstelen om het hoofd boven water te houden. Met China als afzetgebied voor Delfts aardewerk kan een nieuwe, omvangrijke markt worden aangeboord. China daarentegen heeft nog onvoldoende kaas gegeten van marketing. Op dat gebied kan het weer veel van Nederland leren.'

Dutch design

Jackson Li is bijzonder onder de indruk van Dutch design. 'Dat is erg krachtig. Daar zou je meer mee moeten doen. Wij kunnen Royal Delft leren om haar producten aantrekkelijker te maken voor een groot publiek, bijvoorbeeld door te experimenten met Dutch design en dat op een nieuwe, innovatieve manier toe te passen op bestaande vormen. Op die manier kan Royal Delft zichzelf als het ware opnieuw uitvinden. Er zijn ontzettend veel mogelijkheden om een traditioneel ontwerp weer interessant te maken voor een groot publiek.'

Opgetekend door Trudy van der Wees

Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies