2 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
Tien vragen aan Jan van Halderen
: R70485
Geschiedkundige Aanteekeningen over De Stellingwerven en omstreken
: R49610

Jan van Halderen

From VerhalenWiki

Jump to: navigation, search

'Delfts aardewerk is gezelliger dan porselein'

De Delftse kunstenaar Jan van Halderen is een autodidact, zowel op het gebied van beeldhouwen, als op het gebied van Delfts aardewerk. Hij verzamelt het al vanaf zijn vijftiende. Vooral zijn collectie miniatuur Delfts aardewerk is bijzonder. Foto’s van zijn collectie zijn zelfs terug te vinden in een publicatie van het Musée Nationale de Céramique-Sèvres in Parijs.

'Een Parijse delegatie is hier twee dagen over de vloer geweest om foto’s te maken voor het boek,' vertelt Jan van Halderen met een mix van verbazing en trots. 'Ze waren wild enthousiast. Het Musée Nationale de Céramique-Sèvres is toonaangevend op het gebied van aardewerk, maar men wist niet dat er in Delft zo veel miniatuur aardewerk was gemaakt. Er ging een wereld voor ze open. Sommige stukken in mijn collectie zijn gesigneerd, daaraan kun je afleiden welke plateelbakker ze heeft gemaakt, dat is natuurlijk wel heel bijzonder. Niet alle stukken zijn gaaf, maar dat vonden ze helemaal niet belangrijk.'

Beerputten

Jan van Halderen woont in een schilderachtig grachtenpand in de Delftse binnenstad, toevallig aan dezelfde gracht waar 350 jaar geleden de Delftse aardewerkfabriek De Porceleyne Fles was gevestigd, een omgeving waar destijds veel plateelbakkerijen waren gevestigd. Jan groeide op aan de Gasthuislaan, een paar honderd meter verderop. Een groot deel van de bebouwing in dit gebied ging in de jaren zeventig van de twintigste eeuw tegen de vlakte om plek te maken voor winkelcentrum In de Veste. 'Bij het slopen kwamen beerputten bloot te liggen. Daarin zat allerlei aardewerk. Ik zag hoe de vrachtwagens er gewoon overheen reden en de beerputten vernielden. Ik was dertien, veertien jaar en dacht: als niemand iets doet, dan doe ik wat. Ik ben al die beerputten leeg gaan halen. Er kraaide geen haan naar.' Later deed Jan ook bodemvondsten op andere plekken in Delft. Overal waar gesloopt werd, was hij van de partij. 'Je had toen de zogenaamde schatgravers in Delft, mensen die bodemvondsten probeerden veilig te stellen. Dat kon toen nog. Je kon overal bij. Geen hekken, geen beveiliging, niets! En de gemeente deed er niets mee. Heel veel stukken zijn toen gewoon in de vuilnisbak gegooid. Nu zijn er stadsarcheologen en kom je nergens meer bij. Ik doe het al twintig jaar niet meer. Er is geen lol meer aan.'

Jagersinstinct

Jan van Halderen toont trots een van zijn polychrome bordjes. Foto Trudy van der Wees
Jan verzamelt uitsluitend aardewerk. Van porselein moet hij niets hebben. 'Van porselein krijg ik kippenvel. Dat is me te koel. Delfts aardewerk is grondstoffelijker, gezelliger. Porselein komt mijn huis niet in.' In de loop der tijd heeft hij diverse verzamelingen aangelegd. Niet alleen van Delfts aardewerk, maar ook aardewerk uit andere steden of delen van de wereld. Halffabricaten maken eveneens deel uit van zijn collectie. 'Waarom verzamel je? Het heeft te maken met een soort jagersinstinct, denk ik. Maar het is nu wel genoeg. Ik wil er geen kasten meer bij. Ik ben ook niet op zoek naar dat ene ontbrekende object. Komt er iets moois langs, dan moet er iets anders weg. Op die manier probeer ik de kwaliteit van mijn verzamelingen wel te verbeteren, maar uitbreiden hoeft niet meer.'

De Delftenaar geldt als een specialist op het gebied van aardewerk. 'Ik denk dat ik er inmiddels meer van weet dan menig antiquair, door veel te lezen en met mensen te praten. Museum Boijmans van Beuningen stuurde me jarenlang op verzamelingen af om te kijken of het iets was voor hun collectie. Ik kan met een oogopslag zien wat echt is en wat namaak, wat je moet nemen en wat niet. Op een gegeven moment kreeg Boijmans van Beuningen een Hessisch miniatuur vuurklokje aangeboden, heel zeldzaam. De vraagprijs was 20.000 euro. Ik vond het prachtig en het zou zeker een aanwinst zijn voor het museum. Maar, het was kapot geweest. Het was mooi gerestaureerd, maar ik wilde toch graag weten hoeveel van het origineel was verdwenen. Ik stelde voor om een thermoluminiscence test te doen. Daarmee kun je vaststellen hoe oud aardewerk is. Dat is een kostbaar onderzoek, dat maar op een paar plekken ter wereld kan worden uitgevoerd. Toen bleek dat 'ie voor nog maar zestig procent origineel was, en dus ook veel minder waard dan die 20.000 euro. Zo heb ik het museum behoed voor een dure miskoop.'

Miniaturen

Jan houdt van kleine dingen. Daarom heeft hij zich gespecialiseerd in miniatuur aardewerk, ook het zeldzame miniatuur Delfts wit. 'Ik maak zelf ook het liefst kleine beeldjes. Het meeste aardewerk heb ik gewoon gevonden. Je doet een greep in een beerput en je hebt een handvol kinderspeelgoed. Ja, af en toe krijg ik wel eens wat voor mijn verjaardag en ik kocht in het verleden wel eens iets bij een antiquair. Vroeger struinde ik de rommelmarkten af, maar tegenwoordig moet je mazzel hebben als je daar nog iets vindt.'
Als hij moet kiezen vindt hij het kleurige majolica het mooiste aardewerk dat hij bezit. 'Het is het oudste en het is daardoor wat stoerder dan het verfijnde Delfts aardewerk. Dat spreekt me meer aan. De motieven op het oudere aardewerk zijn ook eenvoudiger, daar houd ik van, eenvoud.' Voorzichtig haalt hij een antiek Delfts bordje uit de kast. 'Dit Delftse tegeltje is heel bijzonder. Het is van rond 1825. Er is een luchtballon op geschilderd, met aan weerszijden de letters L en D. Dat is merkwaardig, want de eerste luchtballon dateert van 1783. Dus waarom zou je in 1825, bijna een halve eeuw later, in Delft een tegel maken met een luchtballon? Intrigerend, niet? Dat is het aardige van zo’n verzameling, soms moet je blijven gissen naar de geschiedenis van de objecten. Dat maakt het extra interessant.'

Opgetekend door Trudy van der Wees

Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies