4 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
: C50866
Pepijns 'Dragon Emperor'
: R73199
The blue revolution : Delft-Jingdezhen : 400 jaar exchange
: R75089
The Blue Revolution
: R75840

Pepijn van den Nieuwendijk

From VerhalenWiki

Jump to: navigation, search

"Een passie voor keramiek en schilderkunst"


Van oorsprong is Pepijn van den Nieuwendijk kunstschilder, maar sinds acht jaar combineert hij deze techniek met keramiek. “Wat ik zo interessant vind aan keramiek, is de ruimtewerking. Je kunt er als het ware omheen. Het platte vlak biedt daarvoor minder mogelijkheden.”

In het najaar van 2010 bracht Pepijn op uitnodiging van de gemeente Delft drie weken door in het Chinese Jingdezhen, het Mekka van de Chinese keramiekindustrie. Het was niet de eerste keer dat Pepijn een bezoek bracht aan China. Eerder was hij in Fuping, waar hij deelnam aan een groot internationaal project van de FuLe International Ceramic Art Museums. Hij produceerde samen met zeven andere Nederlandse kunstenaars ter plekke sculpturale werken die in het museum zijn achtergebleven voor een permanente tentoonstelling. Er is echter wel een verschil: “In Fuping werkte ik met aardewerk, in Jingdezhen met porselein.”


Ongebakken klei

Werken met porselein is fundamenteel anders dan de techniek die Pepijn normaliter gebruikt. “Waar ik werk, bij Struktuur 68, wordt de klei eerst gevormd, uitgehold en gedroogd en daarna gebakken. Vervolgens gaat er een laag glazuur overheen en op dat glazuur breng ik met penseel een fijner glazuurmengsel aan. Het is een techniek die je kunt vergelijken met aquarelleren. Daarna wordt het geheel opnieuw gebakken. In het Sanbao Ceramic Art Institute in Jingdezhen wordt de ongebakken klei direct beschilderd met kobaltoxide. Daarna gaat er een laagje transparante glazuur overheen. Tijdens mijn verblijf in Jingdezhen wilde ik deze techniek en de effecten die je ermee kunt bereiken in mijn vingers krijgen.” Dat viel nog niet mee. “Je schildert op ongebakken klei. Er komt er altijd wel iets van die klei terecht in de glazuur wanneer je met de natte kwast over de lijnen veegt. Daardoor vervagen bij aquarelachtige partijen in de schildering soms de eerder opgezette donkere lijnen en wordt de kleur van de glazuur iets lichter. Maar, dat merk je pas als de klei gebakken is. Dan blijken ineens donkere lijnen minder donker dan hoe je ze erop had gezet. Ik heb geleerd dat je die donkere lijnen na het schilderen van schaduwen en dunne partijen weer iets kunt aanzetten, maar het is wel iets waar je tijdens het schilderen rekening mee moet houden. Nadat de klei gebakken is kun je er feitelijk niets meer aan doen. Bij een schilderij zie je meteen wat het wordt, of het wel of niet goed is. Bij keramiek zie je het eindresultaat pas na het bakken. Ik ben iemand die de zaak graag onder controle houdt. Ik moet altijd tests maken, om zekerheid te hebben over het eindresultaat.”


Marten Toonder

Van oorsprong is Pepijn geen keramist. Hij studeerde grafische vormgeving aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunst, maar hield zich tijdens zijn studie ook al bezig met kleine sculpturen. “Ik maakte maquetteachtige figuren van DAS-klei, die ik combineerde met een poster of die ik gebruikte in mijn ontwerp.” Een paar jaar na zijn opleiding richtte Pepijn samen met drie andere kunstenaars het kunstenaarscollectief De Artoonisten op. De kunstenaars ontlenen hun beeldtaal aan cartoons en producten van (massa)media, zoals reclame en verpakkingen. Er volgde een expositie in MAMA, showroom for media and moving art. In 2001 werkte Pepijn samen met Hans van Bentem, Luuk Bode DJ Chantelle aan het zes meter hoge Marten Toondermonument in Rotterdam. “Ik merkte toen hoe leuk het is om een groot beeld te maken. Het is heerlijk om bezig te zijn met zo’n enorme berg klei.” Nog steeds maakt Pepijn veelal grote sculpturen die het best tot hun recht komen in de openbare ruimte. “Het enige nadeel is dat het economisch moeilijk is om dit soort werken te realiseren, zeker als het gaat om vrij werk. Een ander nadeel is het formaat. Het gesleep met beelden is kostbaar en gaat op den duur vervelen. Beelden worden er bovendien niet beter van als je ze steeds verhuist.”


Laatbloeier

Was het beeld van Toonder nog gemaakt van beton en brons, in 2004 leerde Pepijn bij het Europees Keramisch Werkcentrum in Den Bosch zijn eerste grote keramiekbeeld maken. “Wat keramiek betreft ben ik een laatbloeier, ik ben nog steeds van alles aan het ontdekken. Wat me erin aantrekt is het ambachtelijke. Het is een noeste arbeid. Het duurt heel lang voor je een resultaat hebt. Dat maakt het spannend.” In veel gevallen wordt pas gedurende het creatieve proces duidelijk welke kant zijn sculptuur op gaat. “Als keramist maak ik andere keuzes dan als schilder of illustrator. Bij een schilderij of tekening heb ik alles van tevoren al opgezet in een schets. Dat ontwerp is af en er verandert niet zo veel meer aan. Bij keramiek ontstaan allerlei ideeën tijdens het proces, waardoor ik het concept voortdurend aanpas. Al werkend ontstaan er dingen die het verhaal dat ik wil vertellen, versterken. In die zin is keramiek interessanter. Ik begin met een schets, een figuurtje, en daar ontstaat een verhaal omheen. Bij een schilderij bedenk ik het verhaal vooraf, bij keramiek ontstaat het verhaal tijdens het maakproces. Het concept ontstaat als het ware achteraf.”


Sprookjesachtig

Het werk van Pepijn is verhalend, fantasievol en sprookjesachtig. “Ik baseer mijn werk niet op sprookjes, maar maak wel gebruik van thema’s als goed en kwaad, hogere en lagere machten. En ik refereer graag naar historische elementen die voorkomen
Pepijn van den Nieuwendijk. Foto Trudy van der Wees
in oude schilderijen. Dan krijgt een werk al snel een sprookjesachtige uitstraling, met kronen en ornamentenwerk.” Deze vormentaal was nieuw voor zijn Chinese collega’s, ontdekte Pepijn. “Mijn kleurgebruik is bonter. Ik gebruik andere motieven dan zij. In China is men heel goed in landschappen; ik schilder graag historische figuren. Chinezen hebben geen idee hoe mensen van buiten China er in de zeventiende eeuw uitzagen. Men was dan ook erg geïnteresseerd in mijn bronnenboek.” Technisch gezien kunnen de kunstenaars van Jingdezhen weinig van Pepijn leren. De Hagenaar denkt echter nog wel het nodige te kunnen opsteken van zijn Aziatische collega’s. “Wat ik in Nederland op het eendimensionale vlak doe, doen ze in China op vazen en objecten. Als ik nog eens naar Jingdezhen ga – en dat gaat zeker gebeuren - wil ik dingen ruimtelijk uitvoeren. Ik wil mijn eigen vormgeving doen, en ik wil graag mijn schildertechniek verbeteren. Daar ben ik als artist in residence in die paar weken nauwelijks aan toegekomen.”


Baardmankruiken

Pepijn heeft in Jingdezhen een schat aan inspiratie opgedaan. Hij bruist van de ideeën. “In het Sanbao Ceramic Art Institute worden nog houtovens gestookt waarmee je zoutglazuur kunt bakken. Die techniek wordt in Nederland nauwelijks gebruikt omdat er giftige stoffen vrijkomen tijdens het bakproces. Ik heb er altijd als eens mee willen werken, dus heb ik in China een paar Baardmankruiken laten maken. Die ga ik gebruiken in een project waarmee ik bezig ben. Als amateurarcheoloog ben ik al jaren geïnteresseerd in historische keramiek, vooral oude technieken. Ik ben nu bezig met een beeldengroep waarbij ik gebruik maak van allerlei soorten aardewerk, onder meer porselein, zestiende eeuws majolica en Duits steengoed. Het is een soort reis door de wereld van de keramiek, mijn eigen odyssee in feite. Sommige oude technieken zijn in deze tijd moeilijk te reproduceren omdat de vakkennis is verdwenen. De houtovens die in China nog worden gebruikt, zijn hier moeilijk te realiseren. Tegenwoordig worden uitsluitend uitsluitend gas- en elektrische ovens gebruikt. Die zijn niet bestand tegen zout. Ik probeer nu iets te vinden dat de kwaliteit van zoutglazuur benadert.” Meer materialen en stoffen die vroeger werden toegepast, zijn in vergetelheid geraakt. “Vroeger werden regelmatig toxische stoffen gebruikt die nu verboden zijn. Het kobalt waarmee Delfts blauw wordt gemaakt is trouwens ook giftig. Je mag er wel mee werken, maar je moet goed je handen wassen voordat je een boterham gaat eten. Soms zijn voor deze stoffen geschikte alternatieven gevonden, maar van een aantal prachtige kleuren die zestiende-eeuws majolica zijn gebruikt, is de receptuur helaas verloren gegaan. Ik probeer die receptuur te herontwikkelen, gewoon door almaar te experimenteren, maar het is lastiger dan je denkt.”

Een Baardmankruik is een kruik die is gemaakt door plateelbakkers in de omgeving van Keulen in de 15de tot en met de 18de eeuw. Volgens de overlevering zou de baardige manskop op de hals van de kruik God moeten voorstellen. Volgens een andere verklaring zouden de Keulse pottenbakkers, die in de 16de eeuw werden verjaagd uit de stad Keulen uit kwaadheid de gezichten van de Keulse stadsbestuurders hebben aangebracht op de hals van de baardmankruiken. De pottenbakkers zouden zijn verjaagd vanwege het gifgas dat vrijkwam bij hun bakproces.


Opgetekend door Trudy van der Wees

Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies