242 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
» Toon alle gerelateerde items uit de collecties van Erfgoed Delft

 
Plattegrond van Delft na de stadsbrand van 1536
: 104871
: 102296
Mr. Floris Pietersz. Elias (16-10-1627 - 10-05-1674)
: 103544
Een zwart Delftse faience koffiekan.
: 104933
: S7256
Gezicht op Delft vanuit het noordwesten langs de Vliet
: 103504
Allegorie op de bloei van de Republiek tijdens het stadhouderschap van Maurits
: 105579
Delft
: 134299
: S7127
Caert Figuratief: stadsplattegrond en panorama van Delft
: 102451

Water in Delft

From VerhalenWiki

Jump to: navigation, search

Inleiding

Het landschap rond Delft is de laatste tweeduizend jaar zeer veranderlijk geweest. Deze veranderingen zijn voor een deel door de natuur en voor een deel door de mens tot stand gebracht. Het leven van de mensen werd altijd beïnvloed door de natuur. Mensen leefden vroeger niet op een vaste plek, omdat ze niet wisten hoe ze de natuur naar hun hand moesten zetten. In de loop van de eeuwen werd de mens hier steeds beter in. Gold het gebied in en rondom Delft de ene periode nog als onbewoonbaar, enkele eeuwen later kon de streek dankzij nieuwe ontwaterings- en ontginningstechnieken, juist zeer geschikt worden gemaakt voor de landbouw.
Ook zijn er in Delft grachten aangelegd. De grachten zijn gegraven voor de ontginning van de omgeving, en rondom deze grachten is de stad Delft ontstaan.

Het begin

In de Romeinse tijd komt West-Nederland voor het eerst in geschreven bronnen voor. Verder dan dit kunnen we het Delftse landschap dan ook niet terughalen.
In de Romeinse tijd begon het landschap rondom wat nu Delft is, zich langzaam te ontwikkelen. Het gebied tussen de Maasmond en de Rijn was opgebouwd uit drie deellandschappen:

  • de kleiboorden (oeverwallen en overstromingsvlaktes) van de Maasmond en de Rijn
  • de strandwallen of Oude Duinen langs de Noordzee en het uitgestrekte Hollandsveen.
  • het geulstelsel.

Vanaf ongeveer 300 v. Chr. is in het veengebied achter de duinen door verhevigde stormvloedactiviteit een vierde landschapstype ontstaan: het geulstelsel van de Gantel en Lier. Deze geulen hadden grote gevolgen voor de ontwatering van het veenlandschap.
Gantel_zuidholland.png

Dit is het landschap rond Delft in de Romeinse tijd. De grens tussen de klei en klei-op-veengronden is niet aangegeven. De Corbulogracht verbond de Rijn met de Maasmond die grotendeels werd gevormd door voedselarme venen. De Corbulogracht was daarom rond 100 v. Chr. al meer land dan water geworden.

Delfts veen

Veen is het meest veranderlijke bodemtype dat er is. De loop van de rivieren rondom Delft was rond het jaar duizend niet echt veranderd ten opzichte van de eeuwen daarvoor. Veen ontstaat in een nat zurig milieu waarin de vegetatie, nadat deze afsterft, niet volledig verdwijnt. Voedselrijk veen blijft altijd vlak. Daarentegen kan voedselarm veen tot enkele meters hoog groeien. Hoe voedselrijk het veen is, wordt bepaald door de hoeveelheid voedingsstoffen die er in het water van herkomst zitten.

De ontginning

De ontginning van Delft is in relatief korte tijd uitgevoerd: tussen 985 en de loop van de elfde eeuw. De korte tijd waarin de ontginning plaatsvond heeft te maken met de natte situatie van de Delftse grond. Dit maakt het ontginnen veel makkelijker. De ontginning maakte het land vruchtbaar waardoor er landbouwgrond van kon worden gemaakt. Dit is heel goed geweest voor de welvaart van Delft en omgeving.
Voor de ontginning waren ook dijken, sluizen, kanalen en grachten nodig. De Delftse grachten zijn erg bekend geworden.

De Delftse grachten

Welke grachten zijn er in Delft?

Gedempte grachten

Wanneer en waarom werden de Delftse grachten gegraven?

De grachten werden gegraven rond de elfde eeuw voor de ontginning van Delft en omgeving. De ligging van de grachten is niet te verklaren.
Er zijn eigenlijk twee grachten: de Oude Delft en de Verwersdijk. De andere grachten zijn vertakkingen en verlengden van deze twee grachten. De grachten staan allemaal in verbinding met elkaar. Er zijn ook grachten gedempt, zoals de Spoorsingel. Rond 1960 werd dit stuk oude vestigingsgracht (stadsgracht) gedempt en de spoorbaan verhoogd.

De Oude Delft

De Oude Delft is de oudste gracht in Delft. Zij loopt in noord-zuidelijke richting en snijdt door het westelijk deel van de binnenstad.
De historische Delf (een verouderd woord voor 'gracht') werd vermoedelijk rond 1100 gegraven. In die tijd bestond de stad Delft nog niet. De gracht zorgde ervoor dat het land eromheen van zijn water afkon. De gracht was een verbreding van een deel van het krekenstelsel van de Gantel. Toen aan het einde van de twaalfde eeuw parallel aan de Delf een tweede gracht werd gegraven, ontstonden de namen Oude Delft en Nieuwe Delft.
Zowel aan de noord- als aan de zuidkant waren de twee grachten verbonden door een kolk. De noordelijke Kolk draagt nog steeds die naam. Het ingesloten land werd bij het graven van de Nieuwe Delft met klei opgehoogd en vormde de basis van de stad Delft.
In de Gouden Eeuw was dit hoger gelegen land in de drassige binnenstad een populaire woonplaats voor rijke kooplieden. Aan het Oude Delft bevinden zich dan ook veel herenhuizen, die vaak de status van rijksmonument hebben.
Ook het Delftse studentenleven voltrekt zich voor een deel aan het Oude Delft: de sociëteiten van D.S.V. Sint Jansbrug, KSV Sanctus Virgilius, Delftsche Studenten Bond (DSB) en C.S.R.-Delft zijn allemaal gevestigd aan de gracht.

De Nieuwe Delft

De Nieuwe Delft is een gracht die parallel loopt aan de Oude Delft en staat beter bekend onder de straatnamen langs de gracht: achtereenvolgens (van noord naar zuid) Voorstraat, Hippolytusbuurt, Koornmarkt en de Korte en Lange Geer. De gracht werd gegraven aan het einde van de twaalfde eeuw. In het noorden staan de Oude en Nieuwe Delft met elkaar in verbinding door de noordelijke Kolk. Ten zuiden van het Amrmamentarium, bij de zuidelijke Kolk, komen de Oude en Nieuwe Delft ook bij elkaar.

Functies

De hoofdfunctie van de grachten in Delft, toen de grachten in de elfde eeuw werden gegraven, was het ontginnen van het land. Rondom deze grachten is Delft ontstaan. Het water werd vanaf de zestiende eeuw gebruikt voor de bierbrouwerijen en de plateelindustrie. De lakennijverheid maakte hier ook een deel van uit. Tegenwoordig worden de grachten gebruikt als toeristische attractie door het plaatsen van terrasboten en men kan kano, roei- en boottochten ondernemen.

De Delftse Hout

De Delftse Hout is een stadsdeel in het noordwesten van Delft. Het bestaat hoofdzakelijk uit bos en ander groen. De plas is ontstaan door de afgraving van zand voor nieuwe woonwijken in de omgeving in de jaren zestig van de twintigste eeuw.
Een deel van de Delftse Hout vormt een recreatiegebied dat onder dezelfde naam bekend staat, met onder andere een hertenkamp, een plas (de Grote Plas) met een vrij lang strand (met een gedeelte naaktstrand), een camping en een kinderboerderij.

Delfts water vriend of vijand?

Zoals bekend is Delft een echte waterstad. Tevens is Delft een grote toeristische attractie, vooral door haar grachten en waterwegen. Nu is deze aandacht voor Delft natuurlijk voordelig voor de economische groei van de stad, maar is al dit water niet ook een risicofactor?
Recentelijk is bekend geworden dat het water stijgt en het bodem daalt. Dit gaat niet goed samen. Ter bescherming kan de historische binnenstad van Delft op acht plaatsen worden afgesloten door kantelstuwen.
Maar het probleem van het overtollig water is dan nog niet verholpen, want dit water moet dan nog wel ergens anders heen gestuurd worden. De Duyvelsgatbrug in het noorden van de binnenstad bleek de ideale locatie voor een gemaal dat het overtollige water de stad uit kan pompen.
Net als bij een polder pompt een gemaal overtollig water weg. Zo kan bij hevige regenval het overtollige water op de boezem worden geloosd. Omdat de binnenstad van Delft een historisch stukje Nederland is, konden de werkzaamheden alleen met de grootst mogelijke voorzichtigheid worden uitgevoerd. En het oog wil ook wat: kunstwerken (stuwen, gemalen en sluizen) en hun bediening zijn daarom met zorg geïntegreerd in de omgeving.
Het is dus mogelijk, ondanks al het water, om Delft veilig te houden. Dankzij geavanceerde technieken zijn we ertoe bereidt om kunstwerken in hun geheel te laten en water de stad uit te pompen. Maar wat als er iets mis gaat; is er een reserveplan, zal de evacuatie snel genoeg verlopen en blijft de historische binnenstad behouden? Over al deze vragen zit men dagelijks bij Rijkswaterstaat te peinzen. Ze vinden oplossingen voor problemen, maar zullen ze ooit de stad Delft een veilige toekomst met water kunnen garanderen? De tijd zal het leren.

Literatuur en bronnen

Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies